Weg zijn wij

Treinen en muziek horen bij elkaar.

De Engelstalige Wikipedia laat een lijst zien van liefst 800 songs die de trein of de treinreis als onderwerp hebben. Het ritmische geluid inspireert natuurlijk, maar ook de reis heen en terug naar huis, naar de geliefde, naar een iconische stad of gebied.

Maar er zijn er toch weinig songs die zo goed in het gehoor en het muzikale geheugen liggen als 'Freight Train'. Melodie en tekst werden in het begin van de vorige eeuw al zingend bedacht door de zwarte tiener Elizabeth Nevill (1993 – 1987).

'Freight Train, freight train, run so fast (2x)

Please don't tell what train I'm on

And they won't know what route I'm going'

Ze was geïnspireerd door het tjoeketjoek-geluid van de vrachttreinen die langs haar ouderlijk huis in Noord-Carolina rolden.

Elizabeth was een muzikaal kind dat – als haar broer en niet was – zijn banjo leende en zichzelf erop leerde spelen. Ze hield het istrument omgekeerd vast omdat ze linkshandig was en ontwikkelde zonder het te beseffen op die manier een eigen variant van het banjo-'picking'. Later spaarde ze geld bij elkaar voor een goedkope gitaar en leerde die op dezelfde linkshandige manier bespelen.

Ze trouwde op haar 17e en nam de achternaam van haar man aan. Elizabeth Cotten heette ze sindsdien. Haar werk als winkelbediende en het gezin (ze kregen een dochter) liet weinig ruimte meer voor de gitaar. En de kerk die ze bezocht ontmoedigde het maken van niet-religieuze muziek. Ze speelde daarom 25 jaar lang alleen af en toe bij religieuze gelegenheden..

Ze was al ruimt 50 oen ze een keer in het warenhuis waar ze werkte een verdwaald meisje zag rondlopen, op zoek naar haar moeder, Het was Peggy Seeger, haar moeder was de componiste Ruth Seeger.

Elizabeth werd kindermeisje en later huishoudster in de muzikale familie Seeger.

Toen ze het een keer niet laten kon en een gitaar van het gezin bespeelde op haar eigen wijze leerden de Seegers de liedjes kennen die zij in haar jeugd gemaakt had. Eén daarvan was 'Freight train'. De kleine Peggy Seeger groeite – net als haar oudere broer Pete - op tot folk singer en nam dit lied in de jaren vijftig mee naar Engeland toen ze daar ging optreden.

En daar werd het in 1957 in de UK en later in the USA een hit dankzij de Chas McDevitt Skiffle Group en zangeres Nancy Whiskey.

Maar de revenuen van dat succes gingen niet naar Elizabeth Cotten, ze gingen naar het Engelse tweetal componisten Paul James and Fred Williams die de tekst enigszins veranderd hadden en de song vervolgens copyrighten. Hun excuus: ze konden niet achterhalen wie het lied had geschreven dat Peggy Seeger zong.

Onder druk van de invloedrijke Seeger familie kreeg Elizabeth gelukkig later de copyrights terug en in 1965 begon ze voor het eerst zelf op te treden, samen met Mike Seeger, ze was toen al 72.

Haar stem kraakte en scheurde al maar haar bijzondere wijze van gitaarspelen werd bejubeld en staat sindsdien bekend als 'Cotten picking'.

Ze bracht zelfs 4 grammofoonplaten uit, deels gezongen samen met kleindochter Joyce Evans,

Ze overleed in 1987 op haar 94ste en ontving twee jaar eerder zelfs nog een Granny Award voor haar laat begonnen maar tot op hoge ouderdom volgehouden muzikale loopbaan.

Het slotcouplet van Freight Train luidt:

when I die Lord, bury me deep

way down on old Chestnut Street

so I can hear the Old Number Nine

as she comes rolling by.

Dat is overigens geen werkelijkheid geworden, zij liet zich cremeren.

(Dit artikel verscheen in de krant Argus, 19 november 2025.)